ლალა (ნაწილი I)

მგონი, მწერლობას ვუბრუნდები. რავიცი, გუშინ ღამით მუზა გამეხსნა და ვწერე და ვწერე. რომ დავწექი და სინათლე გამოვრთე, მერეც ვწერდი რვეულში სრულ სიბნელეში. დღეს კი რაც გავარჩიე, ავკრიფე და აქ არის. ისეთი პირი უჩანს, მგონი, გაგრძელებაც უნდა ჰქონდეს ;)

როცა მიტინგზე ხალხი „მიშა, წადი! მიშა, წადი!“–ს ყვიროდა, ოპოზიციის მხარდასაჭერად მისული ლალა ტრიბუნასთან მივიდა და თქვა: „თქვენ აზვირთებული ბრბო ხართ და მადლობა გადაუხადეთ მიშას, რომ ვარდების რევოლუცია მოგიწყოთ!“

საოცარი იყო ლალა: იმდენად უყვარდა ყველაფერი, რომ ყველაფერს სახელს უცვლიდა. თუკი სკამს ყველა სკამს ეძახდა, ლალასთვის იგი ვერტიკალურსაზურგიანი დივანი გახდა. როცა ყველა ამბობდა, რომ მზე აღმოსავლეთიდან ამოდის, ლალასთვის არსებობდა ალტერნატიული ჭეშმარიტება, რომლის თანახმადაც არავითარი აღმოსავლეთი არ არსებობდა და იგი ღმერთმორწმუნე ხალხმა მოიგონა.

ყოველ დილით, გაღვიძებისთანავე, ლალა მარჯვენა ხელს, თავისი საჩვენებელი თითითურთ, გადაწევს ლოგინიდან და იქვე გაშლილ მდგომარეობაში მყოფი ლეპტოპის Power ღილაკზე აჭერს. ეკრანზე ჰოროსკოპი აყენია, რომლის გაცნობის გარეშეც ლალასთვის დღე არ იწყება. იქვეა Google Reader–იც, რომელშიც „ცნობილი ადამინების გამონათქვამების“ ფანჯარა ოთჯერ არის ჩასმული. შესაბამისად, ერთ დათვალიერებაზე ოთხი განსხვავებული შინაარსისა და მსოფლმხედველობის ციტატა იკითხება. ყოველივე ეს საკმარისია იმისთვის, რომ ლალამ სამსახურში თანამშრომლებთან კამათისას მოიხსენიოს ნებისმიერ კონტექსტში. მაგალითად, თუკი Google Reader ამოაგდებს ჩერჩილის ციტატას „დემოკრატია მმართველობის ყველაზე ცუდი ფორმაა, მაგრამ დღესდღეობით მასზე უკეთესიც არ არსებობს“, ამ ფრაზით ლალა სავსებით თვითლოგიკურად გამოთქვამს აზრს თანამშრომლებში კონტრაცეფციასთან დაკავშირებით წამოჭრილ დავაზე. Continue reading

გაგრა, ციცინათელა და მეხსიერება

Surati-3213ამ პოსტის დაწერას ლინგვისუტსის პოსტს უნდა ვუმადლოდე. მეხსიერება არასდროს მღალატობდა. ბავშვობაში განსაკუთრებით. სკოლაში სასწავლ რაღც–რაღცებს ერთხელ გადავაკითხებინებდი დედას (ზრდილობისათვის, ორჯერ) და მეორე დღეს 5–იანებით ვბრუნდებოდი. შემეძლო რამდენიმე თვის წინ მონაყოლი რაღაც მასწავლებლისათვის გაკვეთილის სახით ჩამებარებინა ასევე ფრიადზე…

რატომ გაგრა? იმიტომ, რომ ცხოვრების 4 უბედნიერესი წელი იქ გამიტარებია და ახლა საკუთარ თავში ვიქექები, რომ რაც შიეძლება მეტი აღმოვაჩინო იმ წარსული დღეებიდან, როცა ძლივს 4 წლისა ვიყავი.

800px-Monument_in_Gagra_(1)
ეს სალდატიკი, რომელიც პირდაპირ ჩვენი სახლიდან ჩანდა, თითქმის შეუცვლელად დამამახსოვრდა. როცა სურათი აღმოვაჩინე, შევკრთი კიდეც. იმ წამებში მართლა ბავშვობაში გახლდით და ყოველივე ამას სამ განზომილებაში ვუყურებდი.

დაბადება ნამდვილად არ მახსოვს… :) სამაგიეროდ, თვალწინ მიდგას ჩვენი სახლი, ქუჩა–დაღმართი (რომელზეც გასაშლელ სკამს დამიდგამდნენ და ისე მაჭმევდნენ საჭმელს, იმიტომ, რომ საშინლად მჭლე გახლდით). ღობე არ მახსოვს, მაგრამ ჭიშკარი გადაქლექილი მწვანე ფერისა იყო, რკალისებური უბრალო ორნამენტებით. ეზოში კიბით ჩადიოდი, რომლის ორივე მხრიდან აყვავებული კალები იყო გადმოწოლილი. მეორე სართულზე, ისევე როგორც პირველზე, დიდი აივანი გვქონდა. იქიდან მოსჩანდა ზღვა, რომელიც საერთოდ არ მახსოვს და რკინიგზის სადგური, რომელიც, მგონი, მახსოვს…

vAbhazii-ru-gagry
ზღვა, რომელთან შედარებით დღევანდელ ხელმისაწვდომ საზღვაო ადგილებს თამამად შეგიძლია, უწოდო “ბანძი”

ვინაიდან, ჩემი ტოლი ქართველი ბავშვები იქ არ იყვნენ, მეც სახლში მარტო ვერთობოდი. ან მაგნიტოფონს ვუსმენდი, რომელზეც ორი ტიტლიკანა ბავშვი იყო მიხატული :P, ან ლოკოკინებს, ჭიაყელებს, პეპლებს, წითელ შავკოპლებიან ხოჭოებს და ციცინათელებს ვიჭერდი… :) პეპელა რომ არ შემომკვდომოდა, მინის ქილაში ვსვამდი და თავზე ქაღლდს ვაცვამდი, ხოლო რომ არ გაგუდულიყო, ნახვრეტს ვუკეთებდი. ზოგჯერ ზედმეტად დიდ სივრცეს “ვუკეთებდი” და ისინიც მისხლტებოდნენ…

ციცინათელები. გაგრის, უფრო სწორედ კი 1992 წლის შემდეგ ციცინათელა თვალით არ მინახავს. ახლაც მახსოვს, Firefly_compositeკიბესთან როგორ ვიდექი ღამღამობით და როგორ ვიქნევდი ხელებს ერთ–ერთი მათგანის დასაჭერად. “კუდით ანათებენ მწვანედ”– ვფიქრობდი. სახლში რომ შევიტანდი, აღმოვაჩენდი, რომ შავი ფრთები და წითელი ზოლი აქვთ. შესწავლილს  ისევ გარეთ გამოვიტანდი განსათავისუფლებლად, მაგრამ უი… :(

წითელი ფერის სამზარეულო გვქონდა. სამოვარიც. სამზარეულოდან “ზალაში” შედიოდი, ხელმარჯვნივ კი ტახტი იყო. მოპირდაპირე კედელზე, ზღვას რომ გაჰყურებდა, კალენდარი იეკიდა: შავ ფონზე გამოსახული იყო თამარ მეფე. ჭერში მინის გაუმჭვირვალი ქილებიანი ჭაღი მახსოვს. ბებიას რომ აღვუწერე, გაგიჟდა, ასე დაწვრილებით საიდან გახსოვსო. მეც ეგ მიკვირს, საიდან ან რატომ უნდა მხსომებოდაFlint Hills გაგრიდან ჭაღი და არა ზღვა? მაგრამ როცა ტაბულა რაზა ბავშვის  ხელშია, რას გაუგებ…

მოდით, დღეს აქ გავჩერდები. ჩემს მეხსიერებას რომ მივყვე, კიდევ უამრავს გამახსენებს. ისე კი ერთი კითხვა მაქვს: ციცინათელებს კიდევ ხედავთ? კიდევ არიან საქართველოში? თუ ვინმეს გყავთ სოფლებში (აბა, ქალაქში მათი ნახვის იმედი გადამეწურა, სოფელი კი არ მაქვს), ხანდახან მათაც დახედეთ. ისინი იმ პატარებს ჰგვანან, ქუჩაში რომ თამაშობენ და მშობლის მონოტონურ და განმეორებად ძახილძე “ამოდი!” მუდამ სხვადასხვანაირად პასუხობენ, “მალე ამოვალთ!”…

შინ ვიჯექი, საქმე არ მქონდა

(ერთი კვირის განმავლობაში დაგროვილი ნამდვილი ფაქტები)

jbchoristes7

ოქტომბერი ნაპირზე გამორიყული თევზივით ღაფავს სულს. ზამთარი ყინულის ლოლოებისფრ ფრჩხილებს ნელ-ნელა ასობს მიწაში. ცდილობს, გარეგნულად არ შეიმჩნიოს მზაკვრული ზრახვები. მაგრამ გუშინ ვეღარ მოითმინა და ჭექა-ქუხილით მოიოხა გული.
მთელ დღეს შინ ვიჯექი, საქმე არ მქონდა. რა თქმა უნდა, ამაში არ შედის აყალმაყალის ფონზე მეცადინეობა და ნაოპერაციევი ბებიას გამხნევება (სიბერე განაჩენია. ზოგისთვის ტალახია, ზოგისათვის კი _ მწარე, მაგრამ მაინც შოკოლადი), დამსხვრეული ძილი და უხასიათობა. არადა, ასეთ დროს, ალმოდოვარის რომელიმე შედევრი მისწრება იქნებოდა ჩემთვის. ყოველ ფილმში ახალ-ახალ საერთოს აღმოვაჩენდი ხოლმე მადრიდსა და თბილისს შორის. მაგრამ იმ დღეს უსაქმურობა მქონდა მისჯილი.
რამდენიმე დღით ადრე შევამჩნიე, რომ ბინის ეზოში მდგარ ჩემს საყვარელ ხეს ქარის შემოტევისთვის ვეღარ გაეძლო.
როცა ფანჯრიდან გავიხედე, სუნთქვა შემეკრა: მწიფე ოქროსფერისაგან უკვე აღარაფერი იყო დარჩენილი.
მეც ასე დამემართა: ყველა გეგმა ხელდან გამომეცალა და იძულებული გავხდი, თვალი უსაქმურობისათვის გამეშტერებინა. ალბათ, გაგიკვირდებათ, შინ საკმაო სამუშაო მაქვს და მაინც უსაქმურად ვთვლი თავს. მინდა გითხრათ, რომ გამოუსადეგარ საქმეს შედეგი არა აქვს, ან აქვს და არაყივით მალე ორთქლდება. შენ ასეთი საქმე არ გჭირდება. მისგან ვერ შეიძენ ცოდნას, რომელიც სამუდამოდ გაგყვება და ყოველ კრიტიკულ მომენტში დაგეხმარება….
ასეთმა რეკვიემისფერმა განცდებმა სერიოზულად დამაფიქრეს. ნეტა, კიდევ რამდენი სტუდენტია ჩემსავით “უსაქმური”? კიდევ რამდენს ეღობება ოთხი კედელი მათი მიზნების ჩასანთქმელად? მხოლოდ შინ ჯდომაა საქმის არქონის მიზეზი?
ვიდრე ამ თემას განვავრცობდე, მინდა შევეხო ისეთ მწვავე საკითხს, როგორიცაა სიზარმაცე. ბუნებრივია, ასეთი შემთხვევები (სიზარმაცე) ამ ტექსტში მხედველობაში არ მიიღება. სიზარმაცე, ჩემი აზრით, ავადმყოფობაა, გრიპის ან ალერგიის მსგავსი. ანუ სიზარმაცე ან ხანდახან “შეგეყრება”, ან ქრონიკულად გაქვს.
ახლა კი ვუპასუხოთ ზემოთ დასმულ ბოლო კითხვას: არა! შინ ჯდომა, რა თქმა უნდა, არ არის უსაქმურობის მიზეზი. ამას იწვევს მიზნის არქონა, უიღბლობა, ან უსახსრობა. ჩემს შემთხვევაში _ უიღბლობა (მადლობა ღმერთს, რომ მხოლოდ ეს არის მიზეზი).
…ჰოდა, ოქტომბრის მიწურულს, როდესაც, ოქროსფერ სამასკარადო კოსტიუმში გამოწყობილი ბუნება შემოდგომას თავბრუდამხვევ ვალსს ეცეკვება, თვალიც კი ვერ მოვკარი იმ თბილისს, რომლისგანაც, სულ ცოტა, ორი კარი და ხუთი სართული მაშორებდა. ჟურნალისტი ამბებით ცოცხლობს, მე კი უსაქმურობის “ხელოვნურ აპარატზე” შემაერთეს და “პალატაში” დამაბეს…
ადამიანი, რომელსაც საკუთარი მიზანი არ გააჩნია, დრეიფზე მდგარ, აისბერგებით გარშემორტყმულ გემს ჰგავს. მისი ერთადერთი იმედი გამართლებაა (მაგრამ გამართლებას ჩვენი მტერი ენდო!). ასეთი ადამიანისგან ხშირად გაიგონებთ, რომ ღმერთმა მას მიზანი არ დაუსახა. ეს აბსურდია, რადგან დაბადებაც კი დასახული მიზნის ასრულებაა, დანარჩენზე თავად უნდა ვიზრუნოთ.
…უსაქმურად ყოფნამ და მომკითხველთა მიღება-გაცილებამ საღამოს ათ საათამდე გასტანა. ამას ემატებოდა ტელევიზორთა “დუეტი”, ტელეფონის “სოლო შესრულება” ხუთწუთიანი ინტერვალებით და ოთახებში უაზრო ხეტიალი სიმშვიდის ნამცეცების საპოვნელად…
უსახსრობა უსაქმურობის ერთ-ერთი ყველაზე მტკივნეული მიზეზია. ის ყველაზე მკვეთრად უპირისპირებს ერთმანეთს “მინდა”-სა და “არ შემიძლია”-ს. დამეთანხმებით, დღეს სულიერი საზრდოც კი, თითქმის, მთლიანადაა დამოკიდებული მატერიალურ შესაძლებლობაზე. ზოგჯერ რეალობა იმდენად შემზღუდავი აღმოჩნდება, რომ ფსიქიკაზე დიდ ზეწოლას ახდენს. ვითარდება ნევროზი, რასაც მოჰყვება სხვადასხვა სახის კომპლექსები…
…სიმშვიდის ნამცეცებს სღამოს თერთმეტის ნახევარზე მივაგენი და დილის ორ საათამდე “ვებრძოდი უსაქმურობას”. ვცდილობდი უქმად გასული დროის ანაზღაურებას. შემდეგი ხუთი საათი ფიქრნარევ ძილს თუ ძილნარევ ფიქრს დავუთმე. გარეთ ზამთარი ილანძღებოდა. მტირალმა წვიმამ სახე ფანჯრის მინას მოაბჯინა და ცრემლიანი თვალებით მიმანიშნა, რომ მასაც არ ჰქონდა საქმე…