დღეს დილით ის მოხდა, რასაც, უბრალოდ, ვერ წარმოვიდგენდი: ჩემი ცოცხალი ვარსკვლავების კოლექციას უიტნი ჰიუსტონი გამოეცალა. თითქოს, წმინდა ბროლის ფიგურა თაროდან გადმოვარდა და დაიმსხვრა.

ბევრის მსგავსად, უიტნი ჰიუსტონი მეც “პირადი მცველიდან” გავიცანი. წარმოიდგინეთ, ეს დროა, როცა საბჭოთა კავშირი ეს-ესაა დაიშალა და ჰოლივუდური ფილმები უკვე ცენზურის გარეშე იწყებს შემოსვლას. “სავეტსკი” ხალხი კარგად არ იცნობს უცხოურ მუსიკალურ მიმდინარეობას, სცენაზე გამოსვლისა და შესრულების სტილს. ყოველივე ამის ფონზე ეკრანზე ჩნდება ძალიან ლამაზი აფროამერიკელი მომღერალი ქალი და თავის ემოციებს ახალ მსმენელს გადასცემს. დიახ, სწორედ იმ 90-ანებში ვეკითხებოდი ხოლმე ყველას, მოსწონდა თუ არა უიტნი ჰიუსტონი და უკლებლივ ყველა დადებით პასუხს მაძლევდა.

მისი ფანი არასდროს ვყოფილვარ და არც ახლა გავხდები, როგორც დღესდღეობით ხდება. ეს ჩემი ჟანრი არ არის. მიუხედავად ამისა, ყოველთვის მიყვარდა და მეყვარება ეს შემსრულებელი, მისი მომნუსხველი ხმა, არომატული მომხიბვლელობა და დიდი გულწრფელობა, რომელთა შეზავებითაც იგი სცენის დედოფალი გახდა. ასეთი ვერ გახდები, ასეთი უნდა დაიბადო.

ახლა იგი გარდაცვლილია. პოპულარობის ცუდი შედეგის კლასიკური ნიმუში გამოდგა ამ ქალბატონის ცხოვრება. სოციალური მედია “უიტნი ჰიუსტომანიით” ხურს, ისევე, როგორც “ემი უაინჰაუსომანიით” დუღდა გასულ წელს და “მაიკლ ჯექსომანიით” – 2009-ში. ერთ თვეში კი “მგლოვიარეთა” ნახევარსაც აღარ გაახსენდება. ყველაფერი მომავალ შეშფოთებამდე მიწყნდარდება. მე კი მიხარია, რომ ამ მომღერლის აღმოჩენა მისი გარდაცვალების შემდეგ არ მიწევს და რომ მე იგი მუდამ ერთნაირად მეყვარება.

მშვიდობით, უიტნი ჰიუსტონ. შენი ხმა მართლა ყველას მოსწონდა.

როცა პიაფს ვუსმენ, ყოველთვის მეფიქრება, რომ მის ხმას ანალოგი არასდროს ეყოლება. მართალიცაა, ასეთი გენია საუკუნეში ერთხელ გამოჩნდება ხოლმე. რამდენიმე დღის წინ თამთა ცხვიტავას პირველ დიდ კონცერტზე ვიყავი და აღარ მახსოვს, რამდენჯერ ვიფიქრე, რომ პიაფი მკვდრეთით აღდგა.

თამთა სულ ცოტა ხნის წინ აღმოვაჩინე და რომ არა მისი რეტრო ხმა, ალბათ, ამდენს მასზე არც დავწერდი. მართლაც, მისი ხმის ტემბრი, მღერის სტილი და რეპერტუარი საშუალებას მაძლევს, ვისაუბრო თამთაზე, როგორც უკვე შემდგარ მომღერალზე. მოკლედ რომ ვთქვათ, თამთა სულით რეტროა, მაგრამ ისეთი, რომელიც ძალიან ადვილად ერწყმის მონათესავე მუსიკალურ ჟანრებს. ეს მართლაც დიდი ნიჭის დამსახურებაა. როდესაც სამეფო უბნის თეატრში მოწვეულ ქართველ ვარსკვლავებს თვალი გადავავლე, წამიერად დავფიქრდი, როგორია შენი კონკურენტის აღმასვლის დასწრება. მერე მივხვდი, რომ კონკურენცია ქართულ შოუბიზნესში თითქმის არ არსებოს. თუ რატომ არა, ეს ცალკე დიდი თემაა.

როგორც შევატყვე, ქართველმა ვარსკვლავებმა თამთა ჩემთსავით ამ ღონისძიებაზე გაიცნეს. როცა მის ალბომზე ავტოგრაფის რიგში ვიდექი, ნატო მეტონიძის მსგავსად, სხვა ცნობილი სახეებიც გამოეცნაურნენ.

თამთას გაუმართლა, რომ “ბრავო რეკორდსის” კონკია აღმოჩნდა, რაშიც ზაზა შენგელიას უნდა უმადლოდეს. მეორე მხრივ, თვითონ ამ კომპანიას სჭირდებოდა ე.წ. რეკორდ ლეიბლი, რომელიც ვიღაც უთუოდ გახდებოდა. ჰოდა რატომ უნდა ეძიო არსებულ ვარსკვლავებში, როცა უამრავი, შეიძლება გაცილებით უფრო ნიჭიერი ხელოვანია საზოგადოებაში, რომელსაც ჯერ ვერ ხედავ? თამთაც ასეთი გადაწყვეტის შედეგია. საამისოდ ღმერთმა მას დიდი ნიჭი უწყალობა.

იგი მართლაც ჰგავს პიაფს. სიტყვა “მგვანებაში” ბევრი, რატომღაც, ასლს გულისხმობს. თამთა ცხვიტავა ვერასდროს იქნება ედიტ პიაფის ასლი, მაგრამ, ხმით, სტილითა და მუსიკალური აქცენტებით იგი სწორედ რომ ჰგავს ამ ერთ-ერთ უდიდეს ხელოვანს და ეს ძალიან კარგია. კარგია კიდევ ის, რომ თამთა არ იზღუდება მხოლოდ ერთი სტილის რეპერტუარით, რომლის დადასტურებაც მისი პირველი ალბომია. “დასაწყისი” – ასე ჰქვია. სახელი, მიუხედავად იმისა, რომ ნაკლებად მხატვრულად ჟღერს, სწორად გადმოსცემს მესიჯს: ეს არის თამთას ძალების პირველი მოსინჯვა დიდ სცენაზე და მან ახლავე უნდა აჩვენოს ყველა ის ჟანრი, რომელსაც მღერის.

თამთა ცხვიტავა ავტოგრაფს მიტოვებს მის პირველ ალბომზე. ეს არის ე.წ. სრული ალბომი, რომელშიც შესულია მომღერლის ბიოგრაფიაცა და სიმღერის ტექსტებიც. ბონუსად ალბომს ერთ-ერთი სიმღერის, "გინდა დაიჯერეს" კარაოკე ვერსიაც მოყვება.

ვინაიდან პირველი ალბომი გაცნობით ხასიათს ატარებს, გამართლებულად მიმაჩნია, თუკი ინდივიდუალური მსმენელი მის მხოლოდ რამდენიმე სიმღერას აიტაცებს. ეს იმიტომ, რომ, როგორც ზემოთ ვახსენე, ისინი სხვადასხვა ჟანრისაა. მაგალითად, მე ”როცა არავინ”-ს “იას უთხარით ტურფასა”-სთან ერთად ვერ მოვუსმენ, თუმცა ორივე ძალიან გემოვნებიანად დამუშავებული სიმღერაა. აქედან გამომდინარე, შემდეგში თამთასგან უკვე ჟანრობრივად დახარისხებულ ალბომებს ველოდები. ქართველი მსმენელისათვისაც, ალბათ, ასე სჯობს: როცა ალბომს ყიდულობ, რა თქმა უნდა, გირჩევნია, შიგ შენი საყვარელი ჟანრის სიმღერა უფრო მეტი იყოს.

ქართველ მსმენელზე გამახსენდა: ნამდვილად არა მგონია, თამთა მასაში პოლულარული გახდეს, რადგან, ქართველი მსმენელის ზოგადი მუსიკალური გემოვნება, სამწუხაროდ, ამის საბაბს არ იძლევა. თუმცა, კარგი პიარისა და მარკეტინგის წყალობით, მნიშვნელოვანი წარმატების მიღწევა აქაც შესაძლებელია. პირადად მე თამთას ყველა ალბომს შევიძენ, რადგან, როგორც ხვდებით, მსურს, კარგად დავაკვირდე ამ მომღერალს, რომლის ხმის მნიშვნელობაც სცდება ჩვენი ქვეყნის საზღვრებს.

ახლა კი ფრაგმენტი თამთა ცხვიტავას კონცერტიდან

]]> http://zurriuss.ge/tamta-tskhvitava-first-concert/feed/ 2 http://zurriuss.ge/tamta-tskhvitava/ http://zurriuss.ge/tamta-tskhvitava/#comments Fri, 09 Dec 2011 20:58:50 +0000 zurriuss http://zurriuss.ge/?p=6984 Continue reading →]]>

ბოლო დოს ისევ დამიგროვდა სათქმელი მომღერლებზე, ხმებზე და, ზოგადად, მუსიკაზე, რომელიც რაღაცნაირად გამორჩეულია და სწორედ ამიტომ მამახსოვრდება. ამასწინათ თამთა ცხვიტავა აღმოვაჩინე იუთუბზე, მერე ფეისბუკზე გავიკითხე მის შესახებ, მერე კი ყველაფერი ისე მოხდა, რომ ერთ მშვენიერ საღამოს მომღერლის რეპეტიციაზეც ამოვყავი თავი. ამაზე ცოტა მერე.

Tamta Ckhvitava – Shenamde by LeonsioGe

თამთას ქართველი მსმენელების დიდი ნაწილი ჯერ არ იცნობს, მე კი მიხარია, რომ ეს ბედნიერება უკვე მხვდა წილად. საამისოდ ორი მიზეზი მაქვს: ერთი, რომ იგი არ არის ახალბედა მომღერალი. თამთას ვოკალური მოღვაწეობის საკმაო გამოცდილება აქვს (წლების განმავლობაში ბევრგან მღეროდა), ასე რომ მისგან არასასურველ სიურპრიზებს არ უნდა ველოდოთ. მეორეც, თავისი რეპერტუარითა და ხმის ტექნიკით იგი არ ჰგავს არც ერთ თანამედროვე ქართველ შემსრულებელს. თამთას სტიქია თანამედროვე რეტროა.

როცა „ბრავო რექორდსის“ ხმის ჩამწერ ოთახში ორკესტრმა ჯაზით გაჯერებული მელოდია ააჟღერა, თითქოს კონიაკის არომატი მეცა. ასე ხშირად არ მემართება. ეს ნიშნავს, რომ „დამარტყა“. საღამოსფერ ბგერებს უეცრად თამთას „უცნაური“ და რაღაცნაირად  ნოსტალგიური ხმა შეერია, ისე ბუნებრივად, ისე ჰარმონიულად, რამდენიმე წამით მართლა დამავიწყდა, რომ ქართველ მომღერალს ვუსმენ, თანაც ცოცხალი შესრულებით. საღამოს „კონიაკის“ საკმაოდ დიდი დოზა მივიღე და ეს გაბრუება ახლაც შემომრჩა.

ხანდახან რომ ვუფიქრდები, მიხარია, რომ რაღაც მაინც სწორად კეთდება ქართულ შოუბიზნესში. „ბრავო რექორდსის“ საიტზე წავიკითხე, რომ ეს კომპანია თამთა ცხვიტავას იმიჯის შექმნაზე იზრუნებს და ალბომებს ყველა საავტორო უფლებების დაცვით ჩაუწერს. ამ თვის ბოლოს მისი კონცერტიც გაიმართება, რომლის წყალობითაც თამთა ცხვიტავას მთელი საქართველო გაიცნობს. ეს არის სწორი და უცხოეთში აპრობირებული მარკეტინგი, როდესაც ხელოვანის გაპიარება და ბაზარზე შეყვანა შესაბამისი საფეხურების გავლით ხდება და არა ისე, როგორც ჩვენთან: 1-2 ახალი კლიპი ჯერ უცნობ სიმღერაზე და მერე აუდიოალბომი.

ყველაზე ძალიან კი ის მიხარია, რომ თამთას რეპერტუარი არის ძალიან გემოვნებიანი  სწორი! მისთვის შეირჩა 12 სიმღერა, რომელთაგან რამდენიმე უცხოურის ქავერია. ყველა მათგანი სპეციალურად თამთასთვის გადაამუშავეს და ახალი ჟღერადობა მისცეს. ჟღერადობა, რომელშიც ისმის რეტროდან მოტანილი თანამედროვე მუსიკა. მუსიკა, რომელსაც დაჰკრავს კონიაკის არომატი და, საერთოდ, თუკი ედიტ პიაფი 21-ე საუკუნეში იმღერებდა, მას თამთა ცხვიტავას მსგავსი ხმა ექნებოდა.

ბიძინა ივანიშვილზე უკვე მგონი მიცვალებულებიც ალაპარაკდნენ, ჰოდა მეც მაქვს სათქმელი. უფრო სწორედ, საჩვენებელი. აი:

ეს ვიდეო გუშინ, აღმშენებლობის ბუღით მოცული აღმაშენებლის გამზირზე გადავიღე, როცა ამდენმა განახლებულმა შენობამ თვალი მომჭრა.

ეს ვიდეო ბომჟური ცხოვრებისა და ფოლკლორის მოყვარულთათვის მიმიძღვნია. 1-2 თვის წინ პერუელი ინდიელები გვსტუმრობდნენ და რუსთაველის ძეგლთან ასეთი კონცერტი გაგვიმართეს.

ეს კი მათ, ვისაც ჩემი ვინი უყვარს. ასეთი ხერხით გვიწევს ხოლმე მისი დაჭერა დასაბმელად

არ მეგონა, კლასიკურ მუსიკას ქუთაისში ამდენი მსმენელი თუ გამოუჩნდებოდა. თან ამ დღეს ისე ცხელოდა… აქ ხარისხზე ლაპარაკი ზედმეტია. ჯერ ხალხმა კლასიკის მოსმენა და ყურის მიჩვევა უნდა ისწავლოს. ხარისხი მერე.

დაბოლოს, ეს კონცერტი რუსთაველის თეატრში გაიმართა და იაპონიის ტრაგედიას მიეძღვნა. ესეც ზაფხულში იყო, ოღონდ ზუსტად აღარ მახსოვს, როდის. დუტეტი პუჩინის ოპერიდან “მადამ ბატერფლაი”.

ვეცადე, ვიდეოები ინტერესის და მიხედვით დამელაგებინა და, მგონი, არ შევცდი. შედეგს ვნახავ

დიდუბის სასაფლაოზე უკვე 800 ადამიანი განისვენებს. თითქმის ყველა მათგანი ცნობილი პიროვნებაა ან მე არ მეცნობა. თითქმის არც ერთის საფლავი არ ჰგავს ერთმანეთს. ყველა თავისებურად განსხვავებული და მათში განსვენებულთა ისტორიის ნაწილის მატარებელია. ქართველებს გვიყვარს პომპეზური საფლავები, თუმცა აქ ეს აკვიატება ვერ დავინახე. ჩემი აზრით, ყველა თუ არა, უმეტესი ნაწილი მაინც გემოვნებითაა შექმნილი და გარდაცვლილთა მოღვაწეობის სფეროს ელემენტებით გაჯერებული.

ზურაბ ჟვანია

ჰამლეტ გონაშვილი

მედეა ჯაფარიძე და რეზო თაბუკაშვილი

შოთა ნიშნიანიძე

გრიგოლ აბაშიძე მეუღლესთან ერთად

თენგიზ აბულაძე მეუღლესთან ერთად

შოთა ყავლაშვილი

სოფიკო ჭიაურელი და კოტე მახარაძე

ვახტანგ ბოჭორიშვილი მეუღლესთან ერთად

ჯაბა იოსელიანი

გოგი გეგეჭკორი

იზა გიგოშვილი

მურმან ლებანიძე

რევაზ ლაღიძე მეუღლესთან ერთად

იოსებ ნონეშვილი მეუღლესთან ერთად

ვახტანგ ფალიაშვილი

დავით გამრეკელი

კოტე ჩაჩავა

აკაკი ვასაძე

აპოლონ ქუთათელაძე

ალიო მირცხულავა

პოლიკარპე კაკაბაძე

იეთიმ გურჯი

დავით ანდღულაძე

გაგრძელება იქნება მას შემდეგ, რაც კიდევ მივალ პანთეონში. 5:00-ზე იკეტება და მეტის გადაღება ვერ მოვასწარი. კიდევ ბევრი ცნობილი ადამიანის საინტერესო დიზაინის საფლავს ინახავს დიდუბის პანთეონი.

ნაპოლეონი

გაფრთხილება: სუსტი ნერვების მქონეთ, თუ კიდევ დარჩნენ აქ, ვთხოვ, ნუ ნახავენ აღნიშნულ ინფორმაციას. წინააღმდეგ შემთხვევაში, უკანასკნელი კეისარი მომხდარზე პასუხს არ აგებს.

როგორები არიან ადამიანები, როცა მათ უკანასკნელად ხედავენ. მაშინ, როცა მათ აღარავინ ერჩით და ყველა მათი ცოდვა, ასე თუ ისე, მიტოვებულია. ეს კითხვა 1995 წლიდან მაწუხებს, როცა პირველად ვნახე მიცვალებული, რომელიც წინა დღით ცოცხალი იყო, ჩემი დიდი ბებია. არ ვიცი, მისი “ბრალი” იყო თუ არა, მაგრამ დაახლოებით იმ პერიოდიდან მუდამ მიტაცებდა გარდაცვლილთა შეუცნობელი სამყარო და ძალიან ბევრჯერ ვხატავდი მათ. მიყვარდა სარეცელზე მდიდრულად გაჭიმული მეფე-დედოფლების დახავა. ყოველივე ეს შეგრძნება დაგროვდა და დღეს ამ ფოტოების სახით მოაღწია. არა აქვს მნიშვნელობა წინა ცხოვრებას, ყველა გარდაცვლილის სახე საბრალოდ ჩამოღვენთილია. თითქოს სამუდამოდ “დროებით” გავიდნენ…

ასე გამოიყურებოდა მიძინებული ოტო ფონ ბისმარკი 1898 წლის 30 ივლისს. რკინის კანცლერი, რომელმაც გერმანია გააერთიანა.

ჯონ ფიცჯერალდ კენედის გაყინული გამოხედვა 1963 წლის 22 ნოემბერს

კენედის მკვლელობიდან 2 დღის შემდეგ ამ საქმეში ეჭმიტანილი ლი ჰარვი ოსვალდი მოკლეს

რუსი პოეტი სერგეი ესენინი 1925 წლის 27 დეკემბერს ჩამომხრჩვალი იპოვეს

1924 წელს გარდაცვლილი ძია ლენინი დღემდე ასეთად რჩება

1948 წლის თებერვალი, ეთხოვებიან მაჰათმა განდის

1865 წლის აპრილი, განისვენებს მონობის მტერი პრეზიდენტი აბრაამ ლინკოლნი

1977 წლის 16 აგვისტოს მსოფლიო ელვის პრესლის სიკვდილმა შეძრა

ანა ნიკოლ სმიტი 2007 წლის 8 თებერვალს გარდაცვლილი იპოვეს

1980 წლის 8 დეკემბრის ფოტო: ლენონს 5 ტყვია ესროლეს

ჯეიმს ბრაუნის დაკრძალვა 2006 წელს

დიდი ენრიკო კარუზო 1921 წლის 2 აგვისტოს სცენაზე გარდაიცვალა

მარიო ლანცა, რომელსაც კარუზოს მემკვიდრესაც ეძახდნენ, 1959 წლის 7 ოქტომბერს გარდაიცვალა

1907 წლის 12 სექტემბერს ერის მამას, ილია ჭავჭავაძეს საგურამოსთან თავს დაესხნენ და მოკლეს

1915 წელი, საჩხერე, განისვენებს აკაკი

1959 წელი, გალაკტიონის დაკრძალვა

1930 წლის 27 ივლისს ლევილში ქაქუცა ჩოლოყაშვილი გარდაიცვალა

1896 წლის 26 დეკემბერს იმერეთის ეპისკოპოსი გაბრიელ ქიქოძე გარდაიცვალა

1962 წლის 5 აგვისტოს საკუთარ სახლში გარდაცვლილი იპოვეს მერლინ მონრო

არგენტინა დღემდე მისტირის მის "ევიტას", ევა პერონს, რომელიც 1952 წელს 33 წლის ასაკში გარდაიცვალა

პრინცესა დაიანას სახე მოსჩანს ნაავარიები მანქანიდან. ტრაგედია 1997 წლის 31 აგვისტოს პარიზში, გვირაბ ლ'ალმაში დატრიალდა

დედა ტერეზა პრინცესა დაიანამდე რამდენიმე თვით ადრე გარდაიცვალა

ამავე 1997 წელს, 15 ივლისს მოკლეს იტალიელი დიზაინერი ჯანი ვერსაჩე

ბრიუს ლი 1973 წლის 20 ივლისს გარდაცვლილი იპოვეს

1968 წლის 5 ივნისს, საარჩევნო კამპანიის დროს, ლოს ანჯელესში სენატორ რობერტ კენედის ესროლეს

ამავე წლის 4 აპრილს შავკანიანთა უფლებებისათვის მებრძოლი მარტინ ლუთერ კინგი მოკლეს

1996 წლის 13 სექტემბერს რეპერი თუფაქ შაკური მოკლეს

ეს ფოტო 1994 წლის 5 აპრილს, კურტ კობეინის გარდაცვალების ადგილასაა გადაღებული. კადრში მისი ფეხი მოსჩანს

2009 წლის 25 ივნისს მსოფლიო მაიკლ ჯექსონის გარდაცვალებამ შეძრა

2005 წლის 2 აპრილს რომის პაპი იოანე პავლე II გარდაიცვალა

რუსი ნობელიანტი მწერალი ალექსანდრ სოლჟენიცინი 2008 წლის 3 აგვისტოს გარდაიცვალა

თევდორე დოსტოევსკის გარდაცვალების ნიღაბი 1881 წლის 9 თებერვალს

პუშკინი 1837 წლის 10 თებერვალს დუელში მოკლეს

1983 წლის 6 ნოემბერს პეტრე ჩაიკოვსკი გარდაივალა

1910 წლის 20 ნოემბერს ლევ ტოლსტოი გარდაიცვალა. ეს მისი სხეულიდან აღებული ნიღაბია

1916 წლის 29 დეკემბერს გრეგორი რასპუტინი მოკლეს

სტალინი 1953 წლის 5 მარტს გარდაიცვალა... თუ მოწამლეს?

ბორის იელცინი 2007 წლის 23 აპრილს გარდაიცვალა

რუმინეთის ტირანი პრეზიდენტი ნიკოლაი ჩაუშესკუ 1989 წლის 25 დეკემბერს დახვრიტეს

ბოლივიაში 1967 წლის 9 ოქომბერს ჩე გევარა დახვრიტეს

განგსტერი ჯონი დილინჯერი 1934 წლის 22 ივლისს მოკლეს

ლევ ტროცკი 1940 წლის 21 აგვისტოს მოკლეს

დიდი ჩინელი კომუნისტი მაო ძე დუნი 1976 წლის 9 სექტემბერს გარდაიცვალა

ნაცისტური მოძრაობის ერთ-ერთი ლიდერმა ჰერმან გერინგმა 1946 წლის 15 ოქტომბერს თავი ციანიდის შხამით მოიკლა

გადაუმოწმებელი ინფორმაციით, ასე გამოიყურებოდა ჰიტლერის გვამი 1945 წლის 30 აპრილს

ასეთი ბედი ეწია ბენიტო მუსოლინის 1945 წლის 28 აპრილს

ერაყის ყოფილი ლიდერი სადამ ჰუსეინი 2006 წლის 30 დეკემბერს სიკვდილით დასაჯეს

ისტორიამ აშშ-ის პრიველი პრეზიდენტის, ჯორჯ ვაშინგტონის სახეც შემოგვინახა, რომელიც 1799 წლის 14 დეკემბერს გარდაიცვალა

ეს ჯეიმს ჯოისის გარდაცვალების ნიღაბია, რომელიც 1941 წლის 13 იანვარს აიღეს

ამედეო მოდილიანი 1920 წლის 24 იანვარს გარდაიცვალა

1886 წლის 31 ივლისს დიდი პიანისტი და კომპოზიტორი ფერენც ლისტი გარდაიცვალა.

ფრედერიკ შოპენის გარდაცვალების ნიღაბი 1849 წლის 17 ოქტომბერს აიღეს

1911 წლის 18 მაისს ავსტრიელი კომპოზიტორი გუსტავ მალერი გარდაიცვალა

ეს ნიღაბი 1662 წელსაა გაკეთებული და ფრანგ ფიზიკოსსა და გამომგონებელს, ბლეზ პასკალს ეკუთვნის

ისტორიამ შექსპირის ნიღაბიც შემოგვინახა, რომელიც 1616 წლის 23 აპრილს გარდაიცვალა

"გულივერის" ავტორი ჯონათან სვიფტი 1745 წლის 19 ოქტომბერს გარდაიცვალა

1883 წლის 13 თებერვალს დიდი რიხარდ ვაგნერი გარდაიცვალა

დიდი ინგლისელი რევოლუციონერი ოლივერ კრომველი 1658 წლის 3 სექტემბერს გარდაიცვალა. კარგია, იმ დროსაც რომ იღებდნენ ნიღბებს. რამდენი ადამიანის "ფოტო" შემოინახეს

1955 წელი. ლა სკალა ოვაციით ეგებება "სომნამბულას" მთავარ გმირს.

უკვე 7 წელზე მეტი გასულა მას შემდეგ, რაც იგი აღმოვაჩინე. ამ ხნის განმავლობაში ჩემს პიროვნებაში სამიოდე “გენერალური უბორკა” მოხდა, ბევრი რამ შეიცვალა და გადაფასდა, მაგრამ იგი ისევ იქ არის, სადაც თავიდანვე ადგილი მივუჩინე. იქ, სადაც იმსახურებს ყოფნას. უკვე 7 წელია, მარია კალასს ვაღმერთებ.

ხანდახან მომეძალება ხოლმე ემოციები და ჩემ მიერ გატანჯულ გუგლს კიდევ ერთხელ ვთხოვ, ამომიგდოს კალასის ფოტოები, იმის იმედით, რომ რაიმე ახალს გადავაწყდები. სხვათა შორის, მთელი ამ ხნის განმავლობაში დავასკვენი, რომ გუგლის ფოტოებში ძებნა ბევრად აუმჯობესებს მხედველობით მეხსიერებას. საკუთარი წლობითი გამოცდილებისა და კალასის ათასობით (5000-ზე მეტი!) ფოტოს შეგროვებით ყველა მათგანი უკვე ისე დავიმახსოვრე, პატარა დეტალების ცვლილებასაც ვაფიქსირებ და თუ ხელებგაწვდილი კალასის ფოტო არ აღმომაჩნდა (ანუ სხვა მდგომარეობაში გადაღებული იგივე სურათი მაქვს), ეგრევე ჩემს საცავში გავაქანებ. საერთოდ, მთელ ჩემს კომპიუტერში ყველაზე წონიანი ფოლდერი, რა თქმა უნდა, კალასისაა. შიგნით ათობით ვიდეო, ასობით აუდიო და, როგორც გითხარით, ათასობით ფოტომასალა მაქვს.

ბევრი რომ არ გავაგრძელო, რამდენიმე, ყველაზე ყველაზე მაგარ ფოტოს გიჩვენებთ. გამიჭირდება, მაგრამ მაინც.

"ტრავიატა", ლა სკალა, 1955 წ. რეჟისორი ლუკინო ვისკონტი. კალასმა ისე გამაოგნებლად ითამაშა ვიოლეტას სიკვდილი, ფინალის შემდეგ ბევრმა იფიქრა, რომ იგი სცენაზევე დაიღუპა.

"ჯოკონდა", 1952 წელი. ამ დროს კალასის წონა 95 კილოგრამს უდრის და ბევრი საოპერო თეატრიც სწორედ ამიტომ ეუბნება უარს, თუმცა ვერავინ უარყოფს, რომ კალასის ხმაში აქამდე გაუგონარი ჟღერადობის ბულბული ზის.

"ნორმა" მის ცხოვრებაში ისეთი შედევრი და საგანძურია, მხოლოდ ფოტოებიც კი კმარა იმ ემოციის გადმოსაცემად, რასაც კალასი სცენაზე გამოსვლისას მაყურებელს თავს ატეხდა. დღემდე უამრავი ჰიპოთეზაა, რატო უყვარდათ და სძულდათ ეს მომღერალი და რა იყო მისდამი რადიკალურობის მიზეზი.

"ტურანდოტი" - უყურებ ჩინური ზღაპრების ცივსისხლიან პრინცესას და, თითქოს, ზედმეტიც კი გეჩვენება

ქალი, რომლისთვისაც არ არსებობდა არანაირი შესვენება და დაღლა, როცა რეპეტიციებზე სახლის ჩუსტებით დადიოდა, ხოლო სცენას მიზი უკიდეგანო ხმა აზანზარებდა, წონაში დაკლებამდე ასე გამოიყურებოდა.

1957 წელს კალასი წლის მოდურ ქალბატონად დაასახელეს

კლეოპატრას როლში, რომელიც ფელეტონისტ ელზა მაქვსელის მიერ მოწყობილ კოსტიუმირებულ ბალზეა გადაღებული

ზფედორა", რუსი პრინცესას თავგადასავალი. ამ ოპერის კალასისეული ჩანაწერი არ მოიპოვება. დარჩა მხოლოდ შთამბეჭდავი ფოტოები და ულამაზესი სასცენო კოსტიუმი.

"მედეა" 1958 წ.

"ენ ბოლეინი", 1957 წ.

ეს მამის ტოლა კაცი ჯოვანი ბატისტა მენეგინია, კალასის ქმარი და მენეჯერი. სწორედ მისი ფინანსების წყალობით გახდა კალასი მსოფლიო დივა. სანამ მენეგინის დაშორდებოდა, მის ხმასაც, შეიძლებოდა, შველოდა... მაგრამ მან ონასისი აირჩია.

ონასისის იახტა "კრისტინა". 1959 წელს სწორედ აქედან დაიწყო კალასის ყველაზე დიდი სიყვარულიც და ყველაზე დიდი ტრაგედიაც. ზუსტად 6 წელიწადში მისი დიადი და უკვე პრობლემური ხმისაგან დამსხვრეული აჩრდილი დარჩება, რომელსაც მომღერალი ვეღარასოდეს აღიდგენს. "სამაგიეროდ", ონასისი მიატოვებს მას, რითაც კალასი საბედისწერო დარტყმას იღებს.

კალასის უკანასკნელი "ტოსკა", სადაც ტოსკა კლავს სკარპიას. ამ როლით დაიწყო და დასრულდა კალასის სასცენო ცხოვრება, რომელმაც 25 წელს ძლივს მიაღწია. აქედან მხოლოდ 10-12 წელი იყო მისი ოქროს ხანა. როდესაც ამ დადგმაზე მუშაობდნენ, ფრანკო ძეფირელიმ კალასს ნელ-ნელა ჩააგონა, რომ იმ მომენტში, როცა ტოსკა დანას იქნევს, მისთვის რეალუარდ საძულველი პიროვნება უნდა წარმოედგინა და ეს, რა თქმა უნდა, ონასისი იყო.

ოპერის ერთ-ერთი ყველაზე კაშკაშა ვარსკვლავი 1977 წლის 16 სექტემბერს, ყველასაგან მიტოვებული გარდაიცვალა საკუთარ ბინაში, პარიზში.

]]> http://zurriuss.ge/again-her/feed/ 8 http://zurriuss.ge/queen-madness/ http://zurriuss.ge/queen-madness/#comments Mon, 13 Jun 2011 05:50:26 +0000 zurriuss http://zurriuss.ge/?p=6155 Continue reading →]]>

სიგიჟე, როგორც “ხსნა”, გამოსავალი ურთულესი მდგომარეობიდან, მუსიკაში მე-19 საუკუნიდან ჩნდება. ამ დროს საოპერო მუსიკა მწვერვალზე იდგა და თავისი არსებობის ერთ-ერთ ყველაზე ფენომენალურ, ბელკანტოს ერაში იმყოფებოდა. თავის ნაწარმოებებში ბევრი კომპოზიტორი ქალის მთავარ პერსონაჟს სწორედ სიგიჟის სცენით ასრულებინებს ოპერას. მაგალითად, დედოფალი, რომლის ინტრიგებს საკუთარი შვილი შეეწირა ან დიდგვაროვანი ქალი, რომელიც უპასუხო სიყვარულის მსხვერპლი გახდა. აქედან გამომდინარე, “სიგიჟე”, როგორც მუსიკალური ფორმა, თითქმის ცალკე ჟანრად ჩამოყალიბდა და, რაც ყველაზე მთავარია, იგი ოპერის ჟანრს გაცდა. ჩვენ მას დღემდე ვხვდებით.

რატომ სიგიჟე? ეს ფენომენი ყველაზე მეტად არაადეკვატური, არაპროგნოზირებადი და, შესაბამისად, რთულად გადმოსაცემია. შეიძლება ითქვას, იგი გამოწვევაა ნებისმიერი მუსიკოსისათვის. შემსრულებლებს კი მოეთხოვებათ ზედმიწევნით მაღალი ვოკალური ოსტატობა, რათა ზუსტად გადმოსცენ კომპოზიტორის რთული ჩანაფიქრი. მაგალითად, ოპერა “ლუჩია დი ლამერმურის” მთავარი გმირი უსიყვარულოდ გაათხოვეს. ქორწილის ღამეს მან ქმარი მოკლა, გაგიჟდა და თავისი ნამდვილი სიყვარული ელანდება. ასრულებს ნატალი დესე.

ასეთი იყო სიგიჟე მე-19 საუკუნეში, თუმცა, როგორც ვთქვი, ეს მუსიკალური ფორმა დღესაც გამოიყენება. პოპ მუსიკის “დედოფლების” მიერ ნამღერი “გიჟური” სიმღერები მაღალი ნოტებითა და ემოციური შესრულებით, სხვა არაფერია თუ არა იმ “სიგიჟის ხანის” თანამედროვე გამოძახილი. მაგალითად, სელინ დიონის “I Surrender”.

მგონი, პრინციპი ნათელია: მთავარია არა შინაარსი, არამედ გამოხატვის ფორმა, რომელიც მხოლოდ ჟანრობრივად შეიცვალა. უცვლელი დარჩა ადამიანური ფაქტორი და განცდა, რაც მისი შესრულებისას მომღერალს თან ახლავს. ვფიქრობ, ეს შეგრძნება მუდმივად იარსებებს მუსიკაში, რაც “სიგიჟის” კიდევ უფრო ბევრ ინტერპრეტაციას შექმნის.

კიდევ ერთი მაგალითი: ედიტა გრუბეროვა, ოპერა “პურიტანები”, ბელინი.

უიტნი ჰიუსტონი – “I Have Nothing”

ასე რომ, ამიერიდან, როცა თქვენს საყვარელ (საოპერო თუ პოპ) მომ$ღერალს მოუსმენთ, გახსოვდეთ, რომ, შესაძლოა, მათ ბევრი საინტერესო საერთო ჰქონდეთ.

ეს ექსპერიმენტი 5 ივნისს 150 ნომერ ავტობუსში დაიწყო, რომელიც ვაჟა-ფშაველადან რუსთაველისკენ მიემართებოდა. გვერდით გადავდე (სახლში) დიუმას “ნაპოლეონი” და ჩანთაში ნოდარ დუმბაძის ოთხკაციანი წიგნი ჩავაგდე. ავტობუსში ავბობღდი თუ არა, მარადმწვანე წიგნი (ისე იასამნისფერი ყდა აქვს) მუხლებზე გავიშალე, ჩავრთე პლეიერი და დავიძარით.

არ ვიცი, რატომ, მაგრამ კარუზოს “მოგუდული”, შორეული და მაინც ტკბილი ხმა ძალიან მოუხდა გურულ სიუჟეტს. ეს ჩანაწერი, დაახლოებით იმ დროისაა, რომელზეც ზურიკელა ყვება. აქეთ ფრონტი, იქით შიმშილი, მაგრამ გურული იუმორი, რომელიც ავტობუსში მასლოკინებინებს, მუდამ ამსუბუქებს მძიმე რეალობას.

მე ის ადამიანი ვარ, რომელსაც უყვარს სიკეთე და რომელსაც სჯერა, რომ დიდი კარუზო ქართველად რომ დაბადებულიყო, უეჭველად გურული იქნებოდა.

ექსპერიმეტნს, ბუნებრივია, გავაგრძელებ და, თავის დროზე, შედეგსაც მოგახსენებთ. თქვენ კი გირჩევთ, კითხვისას მუსიკას მოუსმინოთ, ოღონდ შესაფერისს

ვიდრე რაიმე სერიოზულზე გადავიდოდე, მირჩევნია, ისევ “სახეების” თემა ამოვწურო. ამჯერად, ბოლო პოსტი იქნება მათზე, ვისი სახეებიც არასდროს წაიშლება. ახალგაზრდობასა თუ მოხუცებულობაში, ჭირსა თუ ლხინში, სიცოცხლესა თუ სიკვდილში ისინი ჩვენთან და ჩვენს მეხსიერებასთან ერთად იქნებიან.

ანი ჟირარდო

ასტრიდ ლინდგრენი

ედიტ პიაფი

ინდირა განდი

ნინა სიმონი

დორის ლესინგი

არეთა ფრანკლინი

ფეი დონოუეი

ლია ელიავა

ჯოან პლოურაითი

ფანი არდანი

მაია პლისეცკაია

რენატა ტებალდი

მონსერატ კაბალიე

დედოფალი ვიქტორია I

ლორენს ოლივიე

ლუი დე ფიუნესი

ჟან გაბენი

ჟან პოლ ბელმონდო

პიერ რიშარი

ჟერარ დეპარდიე

მიკელე პლაჩიდო

ზურა ყიფშიძე

თენგიზ არჩვაძე

რიჩარდ ბარტონი

როჯერ მური

რობინ უილიამსი

ფრენსის ფორდ კოპოლა

სტივენ სპილბერგი

პლასიდო დომინგო

ლარი კინგი

მაო ძე დუნი

ფიდელ კასტრო

იასირ არაფატი

ავგუსტო პინოჩეტი

ჰერბერტ ფონ კარაიანი

დალაი ლამა